خواجه نظام الملك الطوسي

80

سير الملوك ( سياستنامه ) ( فارسى )

دست او كارهاى بزرگ برآيد و مادت شر و فساد و فتنه از روزگار دولت او منقطع گردد و دست اهل صلاح قوى شود و مفسد نماند و در اين جهان نيك‌نامى باشد و در آن جهان رستگارى و درجهء بلند و ثواب بىشمار يابد و مردمان در عهد او بعلم آموختن رغبت بيشتر كنند . الخبر 2 - ابن عمر گويد رضى اللّه عنه كه « رسول عليه السلام گفت كه دادكنندگان را اندر بهشت سراها باشد از روشنايى عدل خويش با آن كسها « 1 » كه زيردست ايشان باشند . » * * * 3 - و نيكوترين چيزى كه پادشاه را بايد دين درست است زيرا كه پادشاهى و دين همچون دو برادرند . هرگه كه در مملكت اضطرابى پديد آيد در دين نيز خلل آيد ، بددينان و مفسدان پديد آيند . و هرگه كه كار دين با خلل باشد مملكت شوريده بود و مفسدان قوت گيرند و پادشاه را بىشكوه و رنجه‌دل دارند و بدعت آشكارا شود و خوارج زور آرند . حكايت 4 - سفيان ثورى گويد 22 « بهترين سلطانان آن است كه با اهل علم نشست و خاست كند و بدترين علما آن است كه با سلطان نشست‌وخاست كند . » 5 - اردشير گويد 23 « 2 » « هر سلطانى كه توانايى آن ندارد كه خاصگيان خويش را بصلاح بازآورد مىبايد دانست كه هرگز او عامه « 3 » و رعيت را بصلاح نتواند آورد . » و در اين معنى حق تعالى مىفرمايد « وَ أَنْذِرْ عَشِيرَتَكَ الْأَقْرَبِينَ . »

--> ( 1 ) - از روشنايى با اهل خويش و با آن كسها PA : بر از نور و ايشان و اهل ايشان C : از روشنائى عدل خويش با ( زيردستان M ) ( آن كسها T ) TM ( 2 ) - اردشير گويد . . . . نتواند ستدن ( بند 6 ) - P ( 3 ) - عامه A : عامل C